พิพิธภัณฑ์โฮงหลวงแสงแก้ว

โฮงหลวงแสงแก้ว พิพิธภัณฑ์ของวัด ตั้งอยู่ซีกกำแพงวัดด้านทิศใต้ สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๘ ออกแบบโดย นายนภดล อิงควณิช สถาปนิกชาวเชียงรายสร้างบนพื้นที่บริเวณที่เป็นกุฏิสงฆ์และหอฉันในสมัยพระพุทธิวงศ์วิวัฒน์ อดีตเจ้าอาวาสวัดพระแก้ว ลักษณะอาคารเป็นทรงล้านนาประยุกต์ ขนาดกว้าง ๑๐ เมตร ยาว ๒๓.๒๕ เมตร สูงสองชั้น โครงสร้างเป็นคอนกรีตเสริมเหล็ก ตบแต่งด้วยไม้สักทั้งภายนอกและภายใน โดยมีคุณแม่อมรา มุนิกานนท์(แสงแก้ว) เป็นผู้อุปถัมภ์การก่อสร้าง มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นอาคารรวบรวมศิลปวัตถุที่สำคัญของวัดและสิ่งของที่มีผู้นำมาถวายให้อยู่เป็นระบบ เป็นการสงวนรักษาไว้ตลอดไปอีกทั้งจัดแสดงศิลปวัตถุเหล่านี้ให้แก่ผู้เข้าชมทั้งนักเรียน นักศึกษา ประชาชน นักท่องเที่ยวชาวไทยและต่างประเทศและเป็นแหล่งเรียนรู้ตามอัธยาศัยทางด้านศาสนาและวัฒนธรรมล้านนา สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงประกอบพิธีเปิดป้ายพิพิธภัณฑ์โฮงหลวงแสงแก้ว ในวันที่ ๑๓ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๐ Hong LuangSaengKaew Museum Built in 1995 in the contemporary northern style. The museum contains numerous interesting objects, especially, of the typical northern culture. The funding for the building was donated by Mrs. Amara Muniganonta (Saengkaew). HRH. Princess Maha Chakri Sirindhorn presided over the opening on February 13, 2007

1. พระพุทธศรีเชียงราย พระประธานโฮงหลวงแสงแก้ว เป็นพุทธรูปปางมารวิชัยวัสดุโลหะปิดทองศิลปะแบบเชียงแสนสิงห์หนึ่ง ออกแบบโดย รองศาสตราจารย์เสนอ นิลเดช สร้างเมื่อ พ.ศ.๒๕๔๔ Phra Buddha Sri Chiang Rai In the style of Chiang Saen, this bronze image, covered with gold leaf, is seated in the position of Calling the Earth to Witness. Designed by Associate Professor Saner Nindej. It was commissioned in 2001 as the presiding Buddha image in the Hong LuangSaengKaew, the museum of WatPhraKaew.

2. พระอู่ทอง พระพุทธรูปศิลปะอู่ทอง (พุทธศตวรรษที่ ๑๘-๒๐) เป็นพระพุทธรูปที่ได้รับอิทธิพลทางศิลปะมาจากทวาราวดี ขอม และสุโขทัย มีลักษณะพระพักตร์ค่อนข้างเหลี่ยม พระนลาฏกว้าง มีไรพระศก ความกว้างของพระนลาฏรับกับแนวพระขนงที่ต่อกันคล้ายปีกกา พระรัศมีรูปคล้ายดอกบัวตูม ทรงครองจีวรเฉียง มีสังฆาฏิใหญ่ปลายตัด ประทับนั่งขัดสมาธิราบ พระหัตถ์แสดงปางมารวิชัย

3. ตุง หรือ ธงทำขึ้นเพื่อถวายเป็นพุทธบูชาและในการทำบุญอุทิศให้แก่ผู้ที่ล่วงลับไปแล้วหรือถวายเพื่อเป็นปัจจัยส่งกุศลให้แก่ตนในชาติหน้าด้วยเชื่อว่าเมื่อตายไปแล้วจะได้เกาะยึดชายตุงขึ้นสวรรค์และไปไหว้พระจุฬามณีเจดีย์มีขนาด รูปร่าง และรายละเอียดด้านวัสดุตกแต่งแตกต่างกันไปตามความเชื่อและพิธีกรรมตลอดจนตามความนิยมในแต่ละท้องถิ่นวัสดุที่ใช้ทำมีหลายชนิด เช่น ไม้ สังกะสี ผ้า กระดาษ ใบลาน เป็นต้น Tung A religious or ceremonial banner. It may be created to make merit for the spirit of the departed or for oneself in the next life. The belief is that when one passes away, one will raise the fringes up to the Chulamaneechedi in the heavens. Their size, shape and style are diverse and vary according to the rituals and ceremonies for which they are created. They may be made of wood, metal, cloth, paper, palm leaf and other materials.

4. ตุงกระด้าง เป็นตุงที่ทำด้วยไม้หรือโลหะ ตุงกระด้างไม้ชุดนี้แกะลวดลายเรื่องราวตำนานพระแก้วมรกตและประวัติพระแก้วมรกตตามที่มีการบันทึกทางประวัติศาสตร์รวมทั้งการสร้างหอพระหยกเชียงราย Tung Kradang A wooden or metal banner commissioned as an offering to the Lord Buddha. The wooden banners in this museum depict the history of the Emerald Buddha, according to Lanna chronicles and the history.

5. ตุงเงินตุงทองทำจากโลหะฉลุ ศิลปะไทลื้อ The silver and gold Tung, These silver and gold banners are Tai Lue style.

6. เครื่องสูง คือเครื่องเกียรติยศ ใช้ประกอบกับอาสนาและของใช้อื่นๆในพิธีสวดเบิกหรืออบรมสมโภชพระพุทธรูป หรือโอกาสสำคัญในพิธีทางศาสนา โดยอาจเป็นตัวแทนของพระพุทธรูปหรือสัญลักษณ์แทนพระพุทธเจ้าได้ บางครั้งใช้กับพิธีแห่ศพพระเถระผู้ใหญ่ KruangSoung Royal Regalia. Used with the Asana and other objects in important rituals pertaining to the Buddha image or the Buddhist religion. It may be used to represent the presence of the Lord Buddha. Sometimes used in funeral processions of high ranking monks.

7. เครื่องเงินล้านนา ชาวล้านนานิยมนำเงินมาทำเป็นเครื่องสักการะ เครื่องใช้ และเครื่องประดับ มาตั้งแต่โบราณ โดยมีรูปทรงและลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของล้านนา Lanna Silverware Many valued and ceremonial implements were commissioned in silver. They were used both at home and when making offerings in the temple and became family heirlooms. Silver is a precious metal found extensively in this region.

8. ธรรมาสน์ อาสนะที่จัดไว้ให้พระภิกษุนั่งแสดงธรรม มีรูปลักษณะแตกต่างกันไป ตามแต่ละท้องถิ่น ที่สำคัญจะประดับลวดลายอันวิจิตร ธรรมมาสน์หลังนี้เป็นศิลปะพม่า Thammas The ceremonial throne for the presiding monk, from which the sermon is read. This thammas is beautifully decorated as Burmese style.

9. วัตถุโบราณสมัยรัตนโกสินทร์ ของใช้ของเจ้านายชั้นสูงในสมัยรัตนโกสินทร์ มีทั้งเครื่องถมทอง เครื่องเงิน คร่ำ ถ้วยชามจีน อาวุธต่างๆ ฯลฯ คุณปิยะฤทธิ์ ปิ่นมิตตะกูล ถวายไว้วัดพระแก้ว เชียงราย เมื่อวันที่ ๒๓ พฤศจิกายน ๒๕๓๔ และเมื่อวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๕๓ Rattanakosin Antiquities These objects are antiquities used by an aristocratic family in the Rattanakosin period in Bangkok. They were donated to the temple by Khun Piyarit Pinmitrakul.

10. พระบรมรูปองค์จำลองพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช KING RAMA IX PHRA BAT SOMDEJ PHRA PARAMINDARA MAHA BHUMIBOL ADULYADEJ

11. พระหยก พระแก้วมรกตจำลอง แกะจากหยกจากประเทศพม่าสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก วัดบวรนิเวศวิหาร เสด็จพร้อมด้วยสมเด็จพระพุทธชินวงศ์ เจ้าอาวาสวัดเบญจมบพิตร และเจ้าคณะใหญ่หนเหนือ ทรงประกอบพิธีพุทธาภิเศกพระพุทธรูปหยก ณ พระอุโบสถวัดพระแก้ว เชียงราย เมื่อวันที่ ๙ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๒ Jade Buddha The imitated Emerald Buddha made from Burmese Jade. His Holiness theSupreme Patriarch Somdej Phra Nyanasamuara, Wat bowonniwetwihan presided over with SomdejPhra Buddha Chinavonges, the abbot of WatBenchamabophit and Ecclesiastical Regional Governor of Region 6, performed the consecration ceremony of the Jade Buddha image at WatPhraKaew, Chiang Rai on May 9, 1989.

13. พระพุทธรูปปางลีลา ชาวล้านนานิยมนำไม้ที่มีชื่ออันเป็นมงคลมาแกะเป็นพระพุทธรูป พระพุทธรูปองค์นี้แกะจากไม้ขนุนทั้งต้น เป็นพระพุทธรูปล้านนาปางลีลา โดยมีอิทธิพลของศิลปะสุโขทัย The Walking Buddha Image Lanna style Buddha image with the influence from Sukhothai period. This image is made of the wood of the jackfruit tree (Artocapusheterophyllus).

14. ตู้รับบริจาค พญาหงส์ทอง เดิมสร้างขึ้นเพื่ออัญเชิญช่อฟ้าขึ้นไปประดิษฐาน ณ.พระอุโบสถ ในการบูรณะเมื่อปี พ.ศ. 2543 หลังจากนั้นได้ดัดแปลงเป็นตู้รับบริจาค Donation Box This wood carved and gilds Lanna mythological swan (Phya Hong Tong) was used to raise the Chofah to reside at the apex of the Ubosot roof. It now invites the visitor to make merit by donating to preservation of the sacred artifacts.

15. พระอุปคุต เป็นพระอรหันต์สาวก หลังพุทธกาล ซึ่งมีบทบาทสำคัญ ในสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช ท่านเป็นผู้ที่นำพระเจ้าอโศกมหาราช เสด็จไปทอดพระเนตร สถานที่ศักดิ์สิทธิในพุทธศาสนา ได้แก่ สถานที่ประสูติ บำเพ็ญทุกรกิริยา ตรัสรู้ ปฐมเทศนา และ ปรินิพพาน ชาวล้านนาเชื่อว่าพระอุปคุต ยังคงจำศีลภาวนา อยู่ในมหาสมุทร เมื่อใดวันเพ็ญตรงกับวันพุธ(เป็งปุ๊ด)ท่านจะขึ้นมาบินฑบาตบนโลก ผู้ใดได้ใส่บาตรพระอุปคุตแล้ว จะมีโชคลาภ เจริญรุ่งเรือง มีสติปัญญา เฉียบแหลม มีสมาธิจิตดี ปราศจากภัยทั้งปวง พระอุปคุตมี2ปาง คือ ปางจกบาตร และปางบัวเข็ม PhraUpakut The supreme monk around B.E.200 who lead King Asokathe Great to visit the five Buddhist Holy Places, Birthplace, Attitude of suffering place, Enlightenment place, Preached the First Sermon place, and Passed away place. Lanna people believe that PhraUpakut still meditates in the navel of the ocean. Whenever full moon on Wednesday, he will come out for alms bowl and blessing them happiness and prosperity.

16. ฐานพระพุทธรูป ศิลปะเชียงแสน วัสดุโลหะสำริด ฐานเป็นรูปสะเปา (เรือสำเภา) เป็นความเชื่อของชาวล้านนาว่า เรือสำเภาเปรียบเหมือนพระธรรมที่ช่วยพาไปถึงนิพพาน เป็นวัตถุโบราณของวัดพระแก้ว องค์พระพุทธรูปประดิษฐานอยู่ในพระอุโบสถข้างพระเจ้าล้านทอง (พระประธาน) Pedestal for Buddha ImageChiang Saen Style, bronze. In the shape of a boat or “s’pow” (sampao), it is the belief of Lanna people that the teachings of the Lord Buddha float us onto the path to nirvana. This pedestal is one of the oldest pieces in the WatPhraKaew collection. It originally served as the pedestal to one of the Buddha images on either side of PhrachaoLaan Tong, the presiding image in the Phraubosot.

17. ฆ้องกบ หรือ มโหระทึก ทำด้วยทองสำริด ที่หน้ากลองมีรูปกบติดอยู่ตรงขอบ ตีด้วยไม้สองอัน ฆ้องกบพบตั้งแต่จีนตอนใต้ลงมาตลอดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สันนิษฐานว่าเริ่มตั้งแต่ ๒๐๐๐ ปีมาแล้ว (สมัยวัฒนธรรมดองซอน) ใช้ในพิธีกรรมต่างๆ เช่น พิธีขอฝน ออกศึก หรือขับไล่ภูตผี Drum This magnificent bronze drum is known as frog drum or rain drum. It is now believed by most independent scholars to have originated in northern Vietnam, Dong Son Culture, in the fifth century BC. The original drums were used in ritual ceremonies.

18. Antiquities found in Chiangrai Province. ถางประทีป ภาชนะเคลือบใส่น้ำมันพืช น้ำมันงา ไขสัตว์ หรือเทียน เพื่อเป็นพุทธบูชา ในบางครั้งภายในยังใส่ตีนกา (ด้ายดิบขวั้นเป็นเส้นเพื่อทำเป็นไส้เทียน)ใช้สำหรับบูชาพระพุทธรูป หรือจะใช้บูชาสืบชาตาก็ได้ Tang Pateep A glazed vegetable or sesame oil lamp used on ritual occasions to symbolize illumination.

19. พระเจ้า 5 พระองค์ ตำนานพระพุทธเจ้า 5 พระองค์ หรือชาดกเรื่องกาเผือก ได้กล่าวถึงฤาษีทั้งห้าซึ่งเป็นลูกของกาเผือก ซึ่งบำเพ็ญบารมีจนได้เก้าพันปีทิพย์ จึงได้เสวยชาติลงมาเป็นพระพุทธเจ้าทั้ง 5 พระองค์ คือ พระกกุสันโธ พระโกนาคมโน พระกัสสโป พระโคตโม (พระตถาคตองค์ปัจจุบัน) และพระศรีอริยเมตไตรยโย Five Lord Buddha Five Lord Buddha of This Present Age: Kakusandho, Konagamano, Kassapo (The three Buddhas of the past), Gotamo (The reigning Buddha of the present day), and Meitreya (The Lord Buddha to Come in the Future)

20. พระโปรดสัตว์ พระพุทธรูปปางอุ้มบาตรเป็นปางที่พระพุทธองค์เสด็จออกบิณฑบาตโปรดพระประยูรญาติ ซึ่งยังมีความคลางแคลงใจในพระองค์ พระองค์จึงแสดงปาฏิหาริย์ เหาะขึ้นไป และบันดาลให้เกิดฝนโบกขรพรรษตกลงมา ทำให้พระประยูรญาติคลายทิฐิมานะ พระพุทธรูปศิลปะล้านนาองค์นี้เป็นของเดิมในวัดพระแก้ว สร้างด้วยโลหะสำริดปิดทอง เคยได้เชิญนำพระสงฆ์ในพิธีตักบาตรเทโว PhraProtesat In the style of Lanna, this image reminds the believer of when the Lord Buddha first proceeded to receive alms from his relatives who had trouble believing in his divinity. When the appearance of the Lord Buddha descended from heaven with miracle rain, his family kneeled and paid their respects. Cast in bronze and covered with gold leaf, this image has a long history of residence at WatPhraKaew and has participated in the annual Lenten ceremonies.

21. โก่งคิ้ว คือ ส่วนที่โค้งย้อยลงใต้หน้าแหนบ (หน้าบัน) ของพระวิหาร เพื่อช่วยลดความแข็งกระด้างของเสาและโครงสร้างอาคาร และแฝงด้วยคติความเชื่อที่หมายถึงคิ้วตาพระเจ้า ที่กำลังเฝ้ามองผู้ที่มาทำบุญ ดังจะเตือนให้สำรวมกิริยาวาจาให้เรียบร้อยก่อนที่จะเข้าสู่พระวิหาร Kong Kieu The twinned arches that span the portico between the winged roofs of the temple sanctuary. It softens the rigid frame of the columns and reminds us of the eyebrows of the Lord Buddha, watching over those who come to make merit. It also reminds us as to appropriate behavior in the temple.

22. พระล้านนา พระพุทธรูปล้านนาสมัยหลัง ปางมารวิชัย ทำจากโลหะหล่อ โดยสล่าพื้นบ้าน Lanna Buddha Immage The Late Lanna Buddha Image in the position of calling the earth to witness, bronze.